Een terrasje pakken met je hond klinkt heel gezellig. Helaas is het voor veel honden heel erg lastig. Ze reageren op de ober die je drankje komt brengen, op andere mensen die op het terras komen zitten, of ze komen gewoon totaal niet tot rust.
Misschien is dit herkenbaar voor je. Misschien zou je dolgraag een keer op een terras zitten met je hond, maar is dat nog een droom die heel ver weg lijkt. In dit artikel leg ik je graag uit hoe je je hond stap voor stap kunt leren om ontspannen met jou mee te gaan naar een terras.
Is jouw hond onrustig op een terras?
Gaat jouw hond mee naar een terras, maar is ontspannen genieten nog heel ver weg?
Misschien herken je één of meer van deze situaties:
- Je hond blijft maar om zich heen kijken.
- Hij reageert op iedere voorbijganger.
- Hij wil naar andere honden toe.
- Hij springt steeds op zodra iemand langsloopt.
- Hij trekt continu aan de lijn.
- Hij piept of blaft.
- Hij blaft naar de ober die drankjes bij jullie tafel komt brengen.
- Hij komt niet tot rust en blijft maar heen en weer lopen.
- Hij probeert eten van de grond te pakken.
- Je bent vooral bezig met je hond in plaats van met je gezelschap.
Herkenbaar? Dan ben je zeker niet de enige. Voor veel honden is een terras een stuk moeilijker dan het lijkt.
Waarom vinden veel honden een terras zo moeilijk?
Voor ons als mensen lijkt het niet zo ingewikkeld. Je neemt je hond mee naar een terras en je hond hoeft niets anders te doen dan liggen. Hoe moeilijk kan het zijn?
Maar voor je hond is een terras een opeenstapeling van prikkels. Het is niet alléén het feit dat je op een nieuwe plek bent, maar het is ook:
- De ober die regelmatig héél dichtbij jullie komt om je bestelling op te nemen/te brengen.
- Mensen die vlak langs je tafeltje lopen.
- Veel geluiden (pratende mensen, bestek).
- Geuren van eten.
- Weinig afstand tot prikkels en weinig persoonlijke ruimte voor je hond.
- Veel onvoorspelbaarheid (de mensen naast jou kunnen zomaar opstaan en weggaan en er kunnen dan ook weer andere mensen aan dat tafeltje komen zitten).
- Soms ook andere honden op het terras.
Tel daarbij op dat het ook een nieuwe omgeving is voor je hond, en de overprikkeling is al snel compleet.
Niet elke hond hoeft mee naar een terras
Laten we aan het begin van dit artikel meteen beginnen met het creëren van realistische verwachtingen. Niet elke hond hoeft namelijk mee naar een terras.
Sommige honden (zoals die van mij) vinden het gezellig om mee te gaan. Ze zijn er graag bij en kunnen goed omgaan met een prikkelrijke omgeving. En dan is het natuurlijk prima om je hond lekker mee te nemen!
Maar er zijn ook honden die er gewoon écht niet van genieten om mee te gaan naar een drukke plek zoals een terras. En natuurlijk kan het filteren van omgevingsprikkels dan nog steeds iets zijn om mee te oefenen, maar dan kan het ook prima zijn om je hond lekker alleen thuis te laten als jij naar een terrasje gaat.
Elke hond is anders, en kijk wat past bij je hond. Daarin is geen goed of fout.
De grootste fout: denken dat je hond relaxen op een terras vanzelf wel leert
Veel mensen denken dat een hond vanzelf wel leert om te relaxen op een terras.
“Je moet hem er gewoon vaak aan blootstellen, dan went het vanzelf.”
Hier ben ik het niet mee eens. Als je je hond aan een bepaalde prikkel wil laten wennen, kan overmatige blootstelling aan die prikkel twee kanten op schieten.
Het rustig maar regelmatig blootstellen van je hond aan een prikkel, noemen we desensitisatie. De bedoeling hiervan is dat je de prikkel heel vaak, maar ook héél laagdrempelig aanbiedt, zodat je hond eraan leert wennen en de prikkel uiteindelijk leert filteren. Maar als je dit niet op de juiste manier doet (te vaak, te snel, te hard, te dichtbij), dan kan er een tegenovergesteld effect optreden: sensitisatie. Dat houdt in dat je hond alleen maar gevoeliger wordt voor de prikkel en er dus steeds méér op gaat reageren.
Ik ga je dit uitleggen aan de hand van een hond die bang is voor de stofzuiger.
Voorbeeld:
Stel je voor dat jouw hond bang is voor de stofzuiger. Je wil dat hij eraan went en besluit de stofzuiger stap voor stap te introduceren. Eerst staat hij een tijdje uit in de gang. Daarna pak je hem af en toe vast. Vervolgens zet je hem heel kort aan, terwijl je hond op veilige afstand ligt. Pas als dat goed gaat, bouw je de training verder op.
Doordat je rekening houdt met het trainingstempo, de afstand tot de prikkel en de spanning van je hond, leert hij dat de stofzuiger geen bedreiging vormt. Hij reageert er steeds minder op. Dit noemen we desensitisatie.
Maar het kan ook de andere kant op gaan. Zet je de stofzuiger te vaak aan, laat je je hond te dichtbij liggen of ga je te snel, dan kan hij juist steeds banger worden. In plaats van aan de stofzuiger te wennen, wordt hij er gevoeliger voor. Dit noemen we sensitisatie.
Dit proces werkt hetzelfde voor je hond meenemen naar een terras. Als jij je hond zonder enige vorm van opbouw direct blootstelt aan een súper druk terras, kan het zijn dat je hond leert: “Zie je wel, dit is hartstikke eng en spannend!” En een volgende keer dat je je hond meeneemt naar een terras, zorgt die eerdere ervaring ervoor dat hij nóg sneller spanning opbouwt.
Maar bouw je het oefenen op een terras rustig en laagdrempelig op? Dan kan je je hond leren om steeds minder te reageren op de prikkels die je op een terrasje tegenkomt. En dan ben je iets aan het opbouwen!
Je hond meenemen naar een terras begint niet op een terras
Als je je hond wil leren om te ontspannen op een terras, is het belangrijk om eerst aan een aantal basisvaardigheden te werken, zoals:
- Het leren negeren van prikkels
- Niet meer reageren op beweging
- Contact houden met jou op een vreemde plek
- Zich weer kunnen herstellen na het zien van een prikkel
- Een tijdje kunnen wachten (passief zijn)
Als je hond deze vaardigheden nog niet onder de knie heeft, raad ik je aan om eerst hiermee te gaan trainen. Maar er is goed nieuws: de meeste honden kunnen dit gewoon leren, mits je de training rustig opbouwt. Hieronder leg ik stap voor stap uit hoe je dat doet.
Hond mee naar terras? Zo bouw je het stap voor stap op
Terrastraining begint dus niet op een terras. Het begint op een rustige plek waar af en toe een prikkel langskomt, maar geen enorme hoeveelheid prikkels.
Stap 1: begin niet op een terras, maar op een neutrale plek
Ga met je hond naar een plek waar je wel af en toe een prikkel ziet, maar waarbij je de afstand tot de prikkel goed kunt bewaren én het niet zo is dat je elke minuut 10 prikkels langs ziet komen. Denk hierbij aan:
- Een bankje in een park waarbij je afstand hebt tot anderen
- Een parkeerplaats waar af en toe iemand parkeert
- Een rustig pleintje
- Een speeltuin op afstand
- Een fietspad waar je op afstand naar kunt kijken
Hier begint het oefenen op een terras. Ga eens met je hond naar zo’n plek toe en ga er samen zitten of stilstaan. Kijk simpelweg naar de prikkels die langskomen. De fietsers, de mensen die met hun hond wandelen, de kinderen die in de speeltuin spelen. Hierbij zijn wel een aantal dingen zeer belangrijk:
- Houd in het begin veel afstand tot deze prikkels. Desnoods ga je op 50 meter afstand van de speeltuin of het fietspad staan, dat is prima. Zorg dat je start op een afstand die voor je hond behapbaar is, zodat je niet direct al op een punt begint wat eigenlijk te lastig is voor je hond.
- Beloon je hond voor het “niks doen”. Als je een fietser ziet langsfietsen en je hond ziet het wel, maar reageert er verder niet op, dan is dat een beloning waard!
- Blijf op je plek staan, ook al gaat het goed. De grote valkuil is dat je meteen tien stappen dichterbij de prikkel gaat staan als het goed gaat. Maar juist de ervaring dat het “gewoon goed gaat” zonder dat je dat verder pusht, is een mooie leerervaring voor je hond. Blijf gewoon een paar minuten staan, doe niks, en loop dan weer weg. En de volgende dag doe je pas een stapje dichterbij de prikkel.
Stap 2: kies een rustig oefenterras
Oefenen doe je niet op een druk terras op een warme zomeravond waarop de hele stad op een terrasje zit.
Zoek een ideale situatie op, zoals:
- Een terrasje buiten het hoogseizoen.
- Ga op een doordeweekse ochtend naar een terras.
- Kies voor een klein terras met weinig tafels.
- Kies een terras waar de afstand tot andere tafeltjes heel groot is.
- Kies voor een terras waar op dat moment geen andere honden zijn.
- Vraag de ober om een plekje in een hoek, waar je hond veilig kan liggen zonder dat anderen in de buurt komen.
Stap 3: houd het kort
Begin niet meteen met een urenlange terrassessie. Het is mooier om 10 minuten succesvol en ontspannen op een terrasje te zitten, dan na een uur weggaan met een overprikkelde hond. Dat is zonde van je oefensessie.
Stap 4: beloon ontspanning
Terrastraining is een ingewikkelde voor veel mensen. We willen als hondeneigenaren onze honden graag belonen voor iets wat ze doen, maar op een terrasje wil je je hond eigenlijk belonen voor het feit dat hij juist niks doet.
Beloon niet alleen het zitten of liggen, maar juist ook de momenten waarop je hond kiest voor ontspanning. Denk aan:
- Een zucht (= loslaten)
- Op één heup gaan liggen ipv in een rechte, verstijfde houding
- Het koppie neerleggen
- Rustig om zich heen kijken
Dit zijn keuzes die je wil aanmoedigen. Je hond kiest in alle bovenstaande gevallen voor méér rust. Dat is wat je wil!
Stap 5: bouw langzaam op
Overschat je hond niet. Denk niet na één succesvolle sessie van 10 minuten op een terras dat je hond het wel kan. Bouw de tijd dat je op een terras zit rustig op, en probeer dan eens een iets drukker terrasje. Doe ook dat geleidelijk. Ga niet van een vrijwel volledig leeg terras in één keer naar het drukste terras van de stad. Denk aan een geleidelijke opbouw en kies af en toe weer even voor een makkelijke succeservaring (rustig terras, makkelijke setting). Zo creëer je vooral heel veel positieve ervaringen voor je hond.
Wat als je hond op een terras op prikkels reageert?
Maar wat als je zorgvuldig met je hond op een terras aan het trainen bent, maar je hond tóch reageert op een prikkel? Schrik niet, want dit is helemaal niet vreemd. Een leerproces gaat met vallen en opstaan en geen enkele hond leert in een rechte lijn. Dat betekent dat er heus nog momenten komen waarop het even niet gaat zoals je het in gedachten had. De vraag is vooral: hoe ga je er op zo’n moment mee om? Ik neem hieronder wat scenarios met je door die je met je hond op een terras kunt tegenkomen.
Mijn hond blaft naar mensen of naar de ober
Als je hond blaft naar mensen die ook op het terras zitten, of naar de ober die jouw drankje komt brengen, komt dit zeer waarschijnlijk voort uit een stukje spanning of onzekerheid. Misschien vindt je hond het spannend dat de ober zo dichtbij komt. Of vindt hij het spannend dat andere mensen aan het tafeltje naast jullie tafeltje gaan zitten. En dat is logisch!
Het is daarom belangrijk dat je je hond niet straft voor het blaffen. Hij blaft niet om jou te pesten. Hij blaft omdat hij de situatie ingewikkeld vindt. In plaats van je hond te straffen, is het belangrijk om te kijken naar de achterliggende emotie. Als je hond het spannend vindt, is het misschien fijn om hem de volgende keer nóg wat meer in een hoekje te leggen, bij een tafeltje dat niet langs de looproute ligt. Je kunt ook concluderen dat je tóch oefent op een te druk moment.
Probeer bij de volgende keer dat je samen met je hond naar een terras gaat, de situatie wat makkelijker te maken. Kies een ander oefentijdstip of een ander tafeltje om meer rust te creëren.
Mijn hond wil naar iedere hond toe
Als jij met je hond op een terrasje mag zitten, mag een ander dat natuurlijk ook. Maar daar kan het ook ingewikkeld worden, want dat betekent dat jouw hond de andere hond moet negeren (en andersom).
Dit begint eigenlijk al bij het basisprincipe dat ik vind dat je je hond aan de lijn beter niet in contact kunt laten komen met andere honden. Je creëert daarmee namelijk een grote verwachting. Je hond gaat leren dat hij naar elke willekeurige hond toe mag, en zal dat op een terras ook willen. Juist door je hond te leren dat het tegenkomen van een andere hond nog steeds betekent dat jij de veilige bubbel van je hond bewaakt en dat je geen enkele andere hond in die bubbel toelaat, zal je hond ook weten dat hij die andere hond mag loslaten.
Mijn hond gaat niet liggen op een terras
Sommige honden vinden het lastig om echt te settelen op een terrasje. Ze blijven staan of zitten, of veranderen steeds van plek.
Dit is niet gek. Het terrasje is voor je hond zeer waarschijnlijk een nieuwe plek en er gebeurt veel. Als je op een nieuwe plek vindt die je een beetje spannend vindt, ga je niet volledig in de ontspanmodus. Dat zou jij ook niet doen!
Het kan zijn dat je ook hier wat te snel bent gegaan in de opbouw van het oefenen op een terras. Ook kan het helpen om thuis te oefenen met een vast kleedje of kussentje waar je je hond op laat liggen. Dit kleedje kan je meenemen naar een terras. Omdat je hond de associatie heeft dat hij op dat kleedje z’n rust kan pakken, kan dit het makkelijker maken voor je hond om zijn rust te pakken. Maar vergeet niet: dit kost even tijd.
Moet ik mijn hond corrigeren op een terras?
Over deze vraag lopen de meningen behoorlijk uiteen. Sowieso is het woord corrigeren een ingewikkeld woord in hondenland. We willen onze honden zo vriendelijk en positief mogelijk opvoeden op een welzijnsgerichte manier. Tegelijkertijd willen we ook allemaal een goed opgevoede hond. Welke rol speelt corrigeren daar dan in?
Als je een goed opgevoede hond wil hebben, is het belonen van goed gedrag sowieso essentieel. Dus gaat je hond lekker liggen op dat terrasje? Beloon die keuze voor rust! Zo kan je hem laten merken dat de keuzes die hij maakt mooie keuzes zijn, en motiveer je je hond om die keuzes vaker te maken.
Maar tegelijkertijd mag je hond ook leren dat hij bepaalde prikkels (denk aan een ober die constant komt aanlopen) mag negeren. Dit zijn prikkels die hij wellicht niet op die manier kent, en waarin je dus zult moeten aangeven wat je van hem verwacht en waar de grenzen liggen. Corrigeren klinkt dan meteen zo naar, en daarom heb ik het liever over begrenzen. Simpelweg ‘nee’ zeggen wanneer je hond naar de ober kijkt als die komt aanlopen, is ook al een vorm van begrenzen. Je geeft de kaders aan: “Lekker relaxed liggen mag wel, op de ober reageren mag niet.” En de grens (“Nee!”) geef je al aan vóór je hond op de ober reageert, zodat je het gedrag vóór bent.
Belonen en begrenzen gaan voor mij altijd hand in hand. Duidelijke grenzen geven rust, omdat de hond weet wat er van hem verwacht wordt. Uiteraard moet dat wel op een eerlijke en rustige manier gebeuren én moet je altijd oog houden voor de achterliggende emotie van je hond.
Veelgemaakte fouten bij terrastraining met je hond
Er zijn een aantal fouten waarvan ik bij mijn klanten zie dat ze veel gemaakt worden als het gaat over je hond rustig leren liggen op een terras. Dit zijn de meest gemaakte fouten:
1. Meteen op een druk terras beginnen
Veel mensen kiezen meteen voor een gezellig, druk terras in de binnenstad. Maar als je hond nog nooit heeft geoefend met zoveel prikkels tegelijk, is de kans groot dat hij overvraagd raakt.
2. Te lang blijven zitten
Een terrasje van tien minuten dat goed gaat, levert veel meer op dan een uur blijven zitten totdat je hond overprikkeld raakt.
3. Denken dat gewenning vanzelf ontstaat
Je hond leert niet automatisch ontspannen doordat je hem steeds opnieuw meeneemt naar een terras. Alleen wanneer de training rustig wordt opgebouwd en je hond succeservaringen opdoet, zal hij steeds beter leren omgaan met de omgeving.
4. Alleen ingrijpen als het misgaat
Probeer niet alleen te reageren wanneer je hond blaft of trekt. Juist de momenten waarop hij rustig blijft, zijn ontzettend waardevol om te belonen. Je beloont je hond dan voor het “niks” doen. Dat voelt voor ons als mensen een beetje onnozel, maar in feite is dat precies het gedrag dat je wil belonen!
5. Continu voertjes blijven geven
Voertjes kunnen tijdens de training ontzettend waardevol zijn. Maar het is niet de bedoeling dat je hond alleen maar rustig blijft zolang er iedere paar seconden een snoepje verschijnt.
Uiteindelijk wil je dat je hond leert ontspannen omdat de situatie voorspelbaar en veilig voelt, niet omdat hij voortdurend bezig is met eten.
6. Doorgaan terwijl je hond eigenlijk al over zijn grens is
Zie je dat je hond steeds onrustiger wordt? Dan is dat vaak een teken dat de oefening te moeilijk wordt. Stop liever iets te vroeg dan nét te laat. Ga lekker naar huis en probeer het een andere keer opnieuw.
7. Denken dat iedere hond een terrashond moet worden
Niet iedere hond geniet van een druk terras. En dat is helemaal prima. Uiteindelijk draait het er niet om dat je hond overal mee naartoe kan, maar dat hij een fijn en ontspannen leven heeft. Natuurlijk is het fijn dat als het niet anders kan, je je hond kunt meenemen naar een terras. Maar realiseer je ook dat niet elke hond hier per se plezier aan beleeft en dat de keuze om je hond lekker thuis te laten ook een prima keuze kan zijn.
Praktische tips voor een ontspannen terrasbezoek
Ga je voor het eerst met je hond oefenen op een terras? Dan heb ik hier nog wat praktische tips voor je:
- Kies een plekje aan de rand van het terras, zodat er minder mensen vlak langs je hond lopen.
- Neem een kleedje of matje mee waar je hond op kan liggen. Dit is bij voorkeur een kleedje dat je hond al kent van thuis en waarmee je thuis al geoefend hebt dat je hond er lekker op mag gaan liggen en beloond wordt voor rust.
- Zorg dat je hond vooraf zijn energie kwijt kan tijdens een rustige wandeling. Veel snuffelen zorgt voor de afbraak van stresshormonen, waardoor je hond met een meer voldaan en tevreden gevoel aan zijn training begint.
- Geef je hond vooraf de tijd om te poepen/plassen, zodat je hond niet met hoge nood op een terras moet zitten.
- Neem altijd vers drinkwater mee, zeker op warme dagen.
- Kies bij voorkeur een plek in de schaduw.
- Houd de eerste oefensessies kort en eindig terwijl het nog goed gaat.
Wanneer kun je beter niet naar een terras gaan?
Soms is een terras gewoon even geen goed idee. Bijvoorbeeld wanneer:
- het erg warm is;
- je hond ziek is of niet lekker in zijn vel zit;
- je hond al een drukke of vermoeiende dag achter de rug heeft;
- je hond midden in een gedrags- of trainingsproces zit waarbij hij snel overprikkeld raakt;
- je merkt dat je hond al gespannen aankomt voordat jullie überhaupt zijn gaan zitten.
In zulke situaties doe je je hond vaak een groter plezier door hem thuis te laten of een rustiger uitje te kiezen. Bovendien zal je merken dat je hond in deze situaties helemaal niet ontspannen kan zijn op een terras, omdat je hem overvraagt. Niet doen dus.
Op naar een terrasje met je hond!
Een hond die ontspannen op een terras ligt, is meestal niet “gewoon een makkelijke hond”. Vaak is het een hond die stap voor stap heeft geleerd hoe hij met alle prikkels om kan gaan. Elke hond begint het oefenen op een terrasje bij 0.
Door de training rustig op te bouwen, rekening te houden met het tempo van je hond en veel succeservaringen te creëren, vergroot je de kans dat een terras uiteindelijk een ontspannen uitje wordt voor jullie allebei.
En vergeet niet: je hond ontspannen meenemen naar een terras, begint niet op een terras. Het begint tijdens je dagelijkse wandelingen, waarin je hond leert omgaan met prikkels, leert ontspannen, met jou leert samenwerken en ontdekt dat hij niet overal iets mee hoeft te doen. Het terras is uiteindelijk alleen de plek waar al die vaardigheden samenkomen.
En blijkt gaandeweg dat jouw hond simpelweg geen plezier beleeft aan een druk terras? Dan is thuisblijven soms juist de meest hondvriendelijke keuze. Uiteindelijk gaat het er niet om dat je hond overal mee naartoe kan, maar dat hij zich prettig voelt. Dat is altijd belangrijker dan koste wat kost op een terras willen zitten.
