Je hebt lekkere voertjes klaarliggen, je hebt tijd vrijgemaakt en je wil samen met je hond aan de slag met een leuke oefening of training. Maar je hond lijkt niet te willen. Hij kijkt weg, loopt van je weg, draait zich van je af of doet simpelweg niet wat je van hem vraagt. Misschien blijft hij ineens stokstijf stilstaan, terwijl hij de oefening gisteren nog prima deed.
Je probeert een lekkerder voertje. Je herhaalt je aanwijzing nog eens, praat wat enthousiaster en probeert zijn aandacht terug te krijgen. Maar hoe harder jij je best doet, hoe minder je hond lijkt mee te willen doen.
Herkenbaar? Er kunnen verschillende redenen zijn waarom je hond blokkeert tijdens het trainen. In dit artikel vertel ik je waar je op kunt letten en hoe je je training kunt aanpassen.
Hoe ziet blokkeren tijdens het trainen eruit?
Sommige honden kunnen blokkeren tijdens het trainen. En met ‘blokkeren’ bedoel ik dat je hond vastloopt, niet meer reageert op je instructies of afhaakt tijdens een oefening. Dat kan er bij iedere hond anders uitzien. Bijvoorbeeld:
- Je hond reageert niet meer op een aanwijzing die hij normaal wel begrijpt.
- Hij loopt weg zodra je begint te oefenen.
- Hij blijft zitten of staan en beweegt nauwelijks meer.
- Hij neemt ineens geen voertjes meer aan.
- Hij draait zijn hoofd weg of vermijdt contact met jou.
- Je hond wordt heel druk: hij gaat blaffen, springen of in je handen happen.
Dat betekent niet dat al deze gedragingen automatisch op stress wijzen. Een hond kan ook wegkijken omdat hij iets hoort, of geen voertje aannemen omdat hij het niet lekker vindt, of net een groot bot op heeft. Het is daarom wel belangrijk om de context van de situatie mee te nemen in je beoordeling van het gedrag van je hond. Wat is de context van de situatie? Wat gebeurde er vlak voordat hij afhaakte? Hoe ziet de rest van zijn lichaam eruit? En gebeurt dit vaker?
Het gedrag vertelt je dát er iets verandert. Om te begrijpen waarom het gedrag van je hond verandert, moet je verder kijken.
Waarom blokkeert mijn hond tijdens het trainen?
Honden communiceren met hun lichaam. Met zijn lichaam vertelt je hond jou hoe hij zich voelt, wat hij wel/niet wil en hoe hij een situatie ervaart. Je zult zijn lichaamstaal dus goed moeten leren lezen om te begrijpen waarom hij doet wat hij doet.
Er kunnen verschillende redenen zijn dat je hond blokkeert op het moment dat je met hem wil trainen, of iets met hem wil oefenen. Die redenen neem ik hieronder met je door.
Je hond begrijpt de oefening nog niet goed
Voor jou is misschien heel duidelijk wat de bedoeling is. Voor je hond hoeft dat helemaal niet zo te zijn.
Stel je voor dat je je hond leert om op zijn kleed te blijven liggen. Eerst oefen je terwijl je ernaast zit. Dat gaat goed. Vervolgens sta je op, loop je naar de keuken en verwacht je dat je hond blijft liggen.
Maar daarmee verander je ineens meerdere dingen: jij beweegt, de afstand wordt groter én je hond moet langer blijven liggen voordat je hem beloont. Misschien is die stap gewoon nog te groot. Misschien ga je te snel. Dat je hond intelligent is, betekent niet dat je té snel door trainingsstappen heen kunt gaan.
De omgeving is te moeilijk
Thuis luistert je hond prima en kan hij de trainingsoefening prima. Maar buiten lijkt hij je ineens niet meer te horen en lijkt hij niks meer van de oefening te stappen. Hoe kan dat?
Buiten komen er allerlei dingen bij: geuren, geluiden, andere honden, fietsers en mensen. Die vragen óók aandacht van je hond. Een oefening die thuis makkelijk is, kan daardoor buiten veel moeilijker zijn.
Je hond heeft bovendien oefening nodig om een vaardigheid op verschillende plekken toe te passen. Dat iets in de woonkamer lukt, betekent niet dat het ook direct naast een druk speelveld lukt.
Herken je dit vooral buiten? Lees dan ook mijn artikel over geen contact krijgen met je hond tijdens het wandelen.
Je oefent te lang of vraagt te veel achter elkaar
Het gaat goed, dus je doet er nog een herhaling achteraan. En nog eentje. Tot je hond ineens afhaakt.
Dat is een begrijpelijke valkuil. Als iets lukt, wil je graag verder. Je denkt: “Yes, het gaat goed!” en dat wil je vasthouden. Maar na een tijdje is het brein van je hond verzadigd. Om verder te leren, moet hij eerst het eerder geleerde kunnen verwerken. Je hond zit ‘vol’ en heeft behoefte aan een pauze. En daardoor kan hij zijn aandacht verliezen of vermoeid raken.
Er bestaat geen trainingsduur die voor iedere hond en iedere oefening ideaal is. Kijk naar jouw hond. Als ik bijvoorbeeld naar mijn eigen witte herder kijk, dan weet ik dat ik nieuwe oefeningen niet te lang achter elkaar moet doen, want dan raakt hij overprikkeld. Ik oefen iets nieuws maximaal 5 minuten achter elkaar en kijk daarbij naar zijn gedrag. Doet hij nog soepel en geïnteresseerd mee na 3 minuten? Dan kan ik nog 2 minuten door. Maar raakt hij steeds sneller afgeleid en moet ik steeds meer moeite doen om hem bij de oefening te betrekken? Dan kan het zijn dat ik al na 2 minuten stop. Genoeg is genoeg.
Je hoeft niet door te gaan totdat het misloopt. Een paar fijne herhalingen kunnen genoeg zijn.
Je hond voelt zich lichamelijk niet prettig
Ook lichamelijk ongemak kan meespelen. Denk bijvoorbeeld aan een hond die niet graag gaat zitten omdat die beweging pijn doet, of die minder interesse heeft in voertjes omdat hij misselijk is. Mijn golden retriever Jake weigerde bijvoorbeeld na een tijdje bepaalde oefeningen te doen omdat die pijn deden aan zijn rug.
Vooral wanneer je hond plotseling anders reageert dan je gewend bent, is dit belangrijk om mee te nemen. Blijft het gedrag terugkomen, of zie je ook veranderingen in bewegen, eetlust of energie? Overleg dan met je dierenarts.
Maar ik train toch beloningsgericht?
Misschien denk je nu: maar ik corrigeer mijn hond helemaal niet. Ik oefen juist met beloningen. Dan zou hij het toch leuk moeten vinden?
Beloningsgericht trainen is een goed uitgangspunt. Maar ook dan blijft het belangrijk om te kijken hóé je oefent. Begrijpt je hond waarmee hij een beloning kan verdienen? Zijn de stappen haalbaar? En is wat jij aanbiedt op dat moment ook waardevol voor hem?
Onderzoek naar clickertraining laat zien dat zulke details ertoe kunnen doen. In een studie kregen honden na iedere click voer, of na slechts 60% van de clicks. Het soms overslaan van voer zorgde niet voor sneller leren. De honden uit die groep reageerden in een aparte test wel meer ‘pessimistisch’ op een onduidelijke situatie.
Dat betekent niet dat iedere gemiste beloning een probleem veroorzaakt. Het onderzoek ging specifiek over voer overslaan ná een click. Het laat wel zien waarom duidelijkheid en voorspelbaarheid aandacht verdienen, óók wanneer je met beloningen werkt.
En vergeet niet: een lekkerder koekje lost niet iedere moeilijke situatie op. Als je hond afstand nodig heeft van iets spannends, kan het belangrijker zijn om die afstand te geven.
Meer weten over verschillende manieren van belonen? Lees dan Mijn hond is niet te trainen met voer: wat nu?.
Wat kun je doen als je hond blokkeert?
1. Onderbreek de oefening
Blijf niet dezelfde aanwijzing herhalen terwijl je hond niet meer meedoet. Neem even pauze en geef hem ruimte. Je hoeft de oefening niet koste wat kost af te maken. Nogmaals: genoeg = genoeg.
2. Kijk wat eraan voorafging
Wanneer veranderde zijn gedrag? Nadat je verder weg ging staan? Toen er een andere hond verscheen? Of pas nadat je dezelfde oefening een aantal keer had herhaald? Als je dat ontdekt, heb je een aanknopingspunt voor je volgende training. Soms kan het helpen om de oefening met je hond te filmen. Als je het filmpje terugkijkt, zie je soms precies waar het “misging” en waar je hond de eerste signalen gaf dat het genoeg was.
3. Maak het makkelijker
Ga terug naar een stap die je hond goed begrijpt en ontspannen kan uitvoeren. Oefen op een rustigere plek, vraag minder herhalingen of maak de afstand kleiner. Verander bij voorkeur één ding tegelijk. Zo kun je beter zien welke aanpassing helpt. Als je in één training meteen 3 dingen verandert en je merkt verschil in het gedrag van je hond, weet je immers niet welke aanpassing voor dat verschil heeft gezorgd.
4. Controleer je beloning
Is het voertje waarmee je traint aantrekkelijk genoeg voor je hond? Of wil hij liever op een andere manier beloond worden: met een verbaal compliment, aanraking of de mogelijkheid om even te kunnen snuffelen? Of heeft hij meer behoefte aan even snuffelen? Een beloning is pas een beloning als jouw hond het ook als beloning ervaart.
5. Kijk ook naar de omstandigheden buiten de training om
Hoe ziet de rest van de dag van je hond eruit? Heeft je hond voldoende rust gehad? Waren er al veel spannende gebeurtenissen? Heeft hij gelegenheid gehad om te snuffelen en op zijn eigen tempo zijn omgeving te onderzoeken? Als je begint met een training terwijl je hond nog overprikkeld is van momenten eerder op de dag, start je met een achterstand aan je training.
De training staat niet los van de rest van zijn leven. In mijn artikel met 5 tips voor minder stress bij je hond lees je hier meer over.
Moet je altijd eindigen met een geslaagde oefening?
Je hoort vaak dat je een training positief moet afsluiten. Dat is een fijn streven, maar het hoeft geen extra opdracht te worden waar je hond nog doorheen moet.
Als je hond duidelijk afhaakt, mag je stoppen. Je hoeft hem niet eerst nog te laten zitten om een beloning te kunnen geven. Een volgende keer kun je eerder pauzeren of met een kleinere stap beginnen.
Ook stoppen kan een goede trainingskeuze zijn.
Wanneer is het verstandig om hulp te vragen?
Haakt je hond regelmatig af, gaat hij steeds meer situaties vermijden of zie je duidelijke angst? Dan is het verstandig om samen met een deskundige te kijken wat er gebeurt. Zeker wanneer je zelf niet goed kunt bepalen of de oefening te moeilijk is, de omgeving te spannend of er iets anders meespeelt.
Je hoeft dat niet allemaal zelf uit te zoeken.
Herken je het vooral tijdens het wandelen? In mijn online cursus Ontspannen wandelen XL leer je meer over lichaamstaal, overprikkeling en herstel, beloningsgericht trainen en het opbouwen van succeservaringen. Zodat je beter begrijpt wat jouw hond nodig heeft en hoe je de wandelingen daarop kunt afstemmen.
Want samen oefenen begint bij goed kijken naar de hond die voor je staat. Wat lukt er vandaag? Waar wordt hij blij van? En wat kun jij aanpassen om het weer fijn en haalbaar te maken?
