Je leest het overal: beloningsgericht trainen is dé manier om je hond te trainen. En als wij aan belonen denken, dan denken we al snel aan voertjes. Maar wat als jouw hond niet goed te trainen is met voer? Ik vertel je er meer over in dit artikel.
Waarom is mijn hond niet te trainen met voertjes?
Er zijn meerdere redenen waarom je hond mogelijk niet te trainen is met voertjes:
- Je hond is niet geïnteresseerd in voer
- Je hond heeft allergieën en mag veel lekkere beloningsvoertjes niet
- Je hond is op dieet en mag niet te veel eten
- Je hond schiet te snel in de stress waardoor hij geen voertjes aanneemt
- Je hond is wel geïnteresseerd in voertjes, maar andere prikkels zijn interessanter
Is het erg dat mijn hond niet te trainen is met voer?
Laat ik beginnen met het antwoord geven op deze prangende vraag. Wat als je hond niet te trainen is met voertjes? Is dat erg? Het antwoord is gelukkig nee.
We zien voertjes als dé ultieme beloning voor een hond. Maar als jouw hond helemaal geen interesse heeft in voertjes, dan is een voertje blijkbaar ook geen beloning voor hem. Iets is pas een beloning als je hond het ook als beloning ervaart. En als jouw hond niet te trainen is met voertjes, omdat hij op het moment dat je hem wil belonen geen voertje aanneemt, dan is een voertje blijkbaar niet aantrekkelijk genoeg om hem mee te motiveren, en dus ook niet aantrekkelijk genoeg om hem mee te belonen.
Maar wat als ik wel beloningsgericht wil trainen?
Beloningsgericht trainen is zó veel meer dan “stop er gewoon een voertje in”. Beloningsgericht trainen gaat over het feit dat je je hond beloont voor goed gedrag. En belonen kent vele vormen:
- Voer
- Spel
- Fysieke aandacht (aaien)
- Verbaal compliment (“Dat is braaf!”)
- Controle krijgen
- Opluchting ervaren
Vooral die laatste twee vormen van belonen, worden véél te weinig ingezet in de wereld van de hondentraining. En om je dat beter uit te leggen, wil ik je iets uitleggen over hoe een hond in elkaar zit, en hoe een hond leert.
Hoe leren honden?
Honden leren beloningsgericht. Dat betekent dat als hun gedrag beloond wordt (in welke vorm dan ook), dat ze geneigd zijn om het gedrag te herhalen. Dat betekent dat als je een hond hebt die wél goed te trainen is met voertjes, en deze hond gaat netjes zitten als jij ‘zit’ zegt, en de hond wordt daarvoor beloond, dat deze hond een volgende keer als hij het commando ‘zit’ hoort, snel geneigd zal zijn om te luisteren. Hij werd immers de vorige keer beloond met een beloning die voor die hond waardevol was, en dat wil hij nog een keer!
Belonen met controle
Maar dit “belonen” kan je hond ook zelf doen. Stel je voor dat jouw hond ontzettend bang is voor zwarte honden. Je loopt buiten met je hond en ja hoor… je komt een zwarte hond tegen. Jouw hond begint uit angst enorm te blaffen om de hond weg te jagen. En wat gebeurt er? De zwarte hond loopt inderdaad snel door met zijn/haar eigenaar.
Jouw hond leert nu: ik zie een spannende prikkel (zwarte hond) –> ik ga blaffen –> spannende prikkel verdwijnt
Je hond leert dus dat zijn gedrag werkt. Kortom: hij leert dat controle pakken over de situatie door te gaan blaffen, een oplossing is voor zijn onzekerheid. Door te gaan blaffen, verdwijnt de prikkel waar hij bang voor is. In feite wordt zijn blaffen dus “beloond” doordat de andere hond wegloopt. En ook dit is een vorm van belonen.
Belonen met opluchting
Maar ook opluchting kan een vorm van belonen zijn. Stel je voor dat je aan het wandelen bent met jouw hond, en je komt langs een bouwplaats waar een groot zeil gespannen ligt over bouwmaterialen. Terwijl je hierlangs loopt, waait de wind over het zeil, waardoor het zeil begint te wapperen. Je hond schrikt. Je zet samen met je hond een paar stappen terug. Je loopt niet weg van de prikkel (want dan stimuleer je vluchtgedrag), maar je gaat wel op een veilige afstand staan, waardoor je hond ervaart dat hij veilig is, ook in de relatieve nabijheid van dat zeil.
Je hond leert nu: ik zie een spannende prikkel (wapperend zeil) –> ik mag afstand nemen samen met mijn mens –> ik leer dat de prikkel er nog steeds is, maar dat ik opluchting ervaar omdat ik afstand mag nemen
Je hond leert dus nu om in de nabijheid van de lastige prikkel te blijven (je loopt immers helemaal bij het zeil weg, je blijft wel in de buurt, maar wel op veilige afstand), maar ervaart ook dat hij wel wat afstand mag nemen om de prikkel van een veilige afstand te kunnen bekijken zonder dat het hem gevoelsmatig bedreigt. Dit geeft een gevoel van opluchting. En dat is enórm belonend.
Belonen met spel
Een andere vorm van belonen kan spel zijn. Stel je voor dat jouw hond uitvalt naar andere honden. Je gaat hem leren dat het zien van een andere hond betekent dat hij van jou een balletje mag vasthouden, of daar even mee mag spelen. Als het balletje of het speeltje grote waarde heeft voor je hond, zal hij het mogen spelen met/vasthouden van het balletje als grote beloning ervaren.
Hij kan dan het volgende leren: ik zie een andere hond –> dan mag ik een speeltje vasthouden –> het zien van een andere hond is goed nieuws, want dan mag ik spelen met mijn mens!
En zo verander je de associatie van het tegenkomen van een andere hond compleet.
Trainen zonder voer? Dat kan prima!
Trainen zonder voertjes kan écht prima. De kunst is vooral om te ontdekken wat jouw hond motiveert. Wáár wordt hij écht blij van?
Maar de kunst is dus óók om controle en opluchting in te zetten in de manier waarop je met je hond omgaat. Honden zijn autonome dieren die controle willen hebben. Ze zijn goed in staat om zelf keuzes te maken, maar dan moeten ze wel de vrijheid en ruimte krijgen om die keuzes te kúnnen maken. Als je je hond de vrijheid geeft die hij aankan, en hem binnen die vrijheid de ruimte geeft om keuzes te maken, zal je zien dat dat ook belonend werkt. Je hond fleurt ervan op om zélf regie te mogen pakken over de situatie.
Mijn hond is niet te trainen met voertjes: maar dit kan je wel doen!
Leer je hond kennen. Zijn angsten, onzekerheden, behoeftes en motivaties. Waarom doet hij wat hij doet? Dit is altijd belangrijk, maar het is zéker belangrijk wanneer je tegen problemen aanloopt met je hond.
Vergeet niet dat voer geen essentieel onderdeel is van hondentraining. Ja, het is “lekker makkelijk”, maar honden zijn echt voor véél meer te motiveren dan alleen maar voor een hondenkoekje.
Wil je meer leren over je hond? Abonneer je vooral op mijn gratis nieuwsbrief, waarin ik met regelmaat gratis tips en adviezen deel.
