Als je een vocale hond hebt die veel blaft, dan kan dat behoorlijk op je zenuwen gaan werken. Je vraagt je af hoe je je hond kunt laten stoppen met blaffen. Laten we daar eens naar gaan kijken in dit artikel.
Waarom blaft mijn hond?
Als je wil dat je hond minder blaft, is het belangrijk om eerst te begrijpen waarom je hond blaft. Allereerst is blaffen een vorm van communicatie. Jij en ik kunnen met onze woorden zeggen wat we willen. Als iemand iets doet wat we niet fijn vinden, of als er plotseling iemand voor de deur staat die we niet vertrouwen, dan kunnen we elkaar met onze woorden waarschuwen “Hé, ik vind dit niet fijn”, of “Hé, er staat iemand voor de deur die ik niet vertrouw.”
Je hond kan dat niet. Je hond kan niet in woorden duidelijk maken wat hij bedoelt. Blaffen kan hij wel en is een communicatievorm van je hond. Door te blaffen kan hij duidelijk maken aan jou dat hij iets wil zeggen. Het is in feite hetzelfde als een kat die miauwt, een koe die loeit en een paard dat hinnikt. Dit geluid hoort bij het dier dat je in huis hebt.
Blaft mijn hond te veel?
Het vervelende aan blaffen is alleen dat het snel tot overlast leidt. Als je hond overmatig blaft, kan je daar zelf veel last van hebben. Bovendien kan je last krijgen van buren die klagen, of andere huisdieren die er ook zenuwachtig van worden.
Blaffen is dus een vorm van communicatie, maar wanneer blaft een hond té veel? Het kan voor jezelf nuttig zijn om eens een blafdagboekje te bij te houden van een dagdeel. Houd het volgende bij:
- Datum en tijdstip
- Hoe lang blaft je hond (1 minuut, of slechts 1 losse blaf?)
- Waar blaft hij?
- Waarom blaft hij (buurman liep langs, kat in de tuin, etc.)
- Wie zijn er bij de hond?
- Hoe/waarom stopt het blaffen (bijv. jij grijpt in, hond stopt uit zichzelf, hond wordt gecorrigeerd door andere hond,etc.)
Dit helpt je om in kaart te brengen wat de situatie is. Blaft je hond écht zo veel? Of valt het eigenlijk wel mee? En als je hond écht zo veel blaft, wat zijn dan veel voorkomende redenen waarom hij blaft? En wat helpt hem om er weer uit te komen? Dit is belangrijke informatie als je een hond hebt die veel blaft.
Moet je blaffen altijd afleren?
Zo komen we ook meteen op een volgende, relevante vraag. Want als blaffen een vorm van communicatie is… is het dan eerlijk en realistisch om altijd te zorgen dat je hond stopt met blaffen? Ik vind van niet. Sommige honden zijn van origine gefokt om hun stemgeluid te gebruiken (denk bijvoorbeeld aan herdershonden). Maar er zijn meer honden die erom bekend staan dat ze snel blaffen. Denk aan de Kooikerhond, terriërs en Beagles. Het is niet realistisch om van dit soort honden te verwachten dat ze nooit meer blaffen.
De vraag moet dus niet zijn: “Hoe zorg ik dat mijn hond stopt met blaffen?”, maar je zou eigenlijk de volgende vragen moeten doorlopen:
- Waarom blaft mijn hond?
- Hoe zorg ik dat het blaffen niet tot overlast leidt voor mijzelf en mijn omgeving (kortom: hoe help ik mijn hond en mijzelf zonder dat ik het blaffen afstraf)?
Verschillende soorten blaffen
Er zijn verschillende redenen waarom honden blaffen, namelijk:
- blijdschap/enthousiasme/opwinding
- waken/signaleren/waarschuwen
- verdedigen/angstblaffen
- chronische stress/prikkelbaar zijn/frustratie
We nemen alle soorten blaffen even samen door.
Blaffen uit blijdschap/enthousiasme/opwinding
Deze vorm van blaffen gaat vaak gepaard met een stukje training. Je hond kan zijn enthousiasme of blijdschap simpelweg niet bedwingen en er is dus een gebrek aan impulscontrole. De hond heeft simpelweg niet geleerd om rustig te wachten tot hij iets mag waar hij enthousiast over is.
In dit geval kan het helpen om juist datgeen waar je hond zo enthousiast over is te combineren met een stukje training van geduld. Gaat je hond bijvoorbeeld altijd blaffen als hij ziet dat jij weer thuiskomt nadat je even weg bent geweest? Begroet hem dan zelf rustig en kalm en ga daarna je eigen ding doen, zodat je hond leert: mijn drukke gedoe leidt niet tot een enthousiaste begroeting.
Vaak is deze vorm van blaffen ook belonend. De hond gaat blaffen en krijgt vervolgens aandacht. Let hier dus ook op: als jouw hond vaak blaft uit enthousiasme en hij wordt daarna geaaid (bijvoorbeeld door het bezoek dat binnenkomt) leert de hond simpelweg: blaffen = aandacht. En dan zal het blaffen dus blijven bestaan.
Waken/signaleren/waarschuwen
Dit zit bij sommige rassen simpelweg in het bloed. Als je een hond hebt die van origine gefokt is als bewaker van het erf, is het niet meer dan logisch dat deze hond zal blaffen als er een onbekend persoon zijn/haar erf op loopt. Als je je dan afvraagt hoe je zorgt dat je hond stopt met blaffen, ben je misschien niet met de juiste verwachtingen het leven van je hond ingestapt. Honden als herders, rottweilers, boerboels, bordeauxdogs, schnauzers (en nog veel meer rassen) zullen nu eenmaal snel blaffen wanneer je aan komt lopen.
Ook kleine rassen zijn vaak snel “blafferig” wanneer er iemand aan komt op het eigen terrein. Deze honden, denk aan bijvoorbeeld Teckels en veel terriërsoorten, zijn gefokt om het ongedierte op het terrein te verjagen. Ze zijn gefokt om kleine, subtiele bewegingen te signaleren en daarop ‘aan’ te gaan. Logisch dus dat ook zij reageren op bewegingen op hun eigen terrein, of bijvoorbeeld op geluid of beweging in de tuin van de buren.
De vraag bij deze rassen is dus niet hoe je het blaffen kunt stoppen, want dat is niet realistisch. Je hond mag best signaleren dat er iemand aan komt. De vraag is vooral hoe je het blaffen in goede banen leidt.
Bij deze vorm van blaffen is het heel belangrijk dat jij aangeeft dat je het stokje van je hond overneemt. Bedank hem “Dank je wel dat je hebt gesignaleerd dat er iemand voor de deur staat” en geef hem daarna een duidelijke alternatieve taak: “Ga naar je plek”/”Pak je knuffel”/”Ga af”/”Zoek de koekjes die ik nu voor je door de woonkamer gooi.”
Door je hond een alternatieve taak te geven, vertel je hem dat zijn vorige taak (het signaleren/waken) voorbij is en dat jij dat nu van hem overneemt. Je hond hoeft zich ook niet af te vragen wat hij dan moet doen, want jij geeft hem een duidelijke taak. Die duidelijkheid heeft je hond nodig.
Verdedigen/angstblaffen
Deze vorm van blaffen zien we vaak bij honden die zich bedreigd voelen. Ze zijn bang dat hun voer wordt afgepakt, dat een hond die ze aan de lijn passeren naar hen toe komt, en dus is aanval de beste verdediging. Ze blaffen in de hoop dat hun bedreiging dan afstand neemt.
Bij deze vorm van blaffen is het beloningssysteem van de hond heel sterk. De hond leert razendsnel dat zijn geblaf effect heeft: “Als ik blaf, neemt de andere hond afstand,” —> “Hé, dit werkt!”
Bij deze vorm van blaffen speel jij een zeer grote rol. En bij deze vorm van blaffen is het echt belangrijk dat je zorgt dat dit stopt. Het is namelijk niet nodig dat je hond zichzelf op deze manier gaat verdedigen; hier kan jij hem in helpen.
Heb je een hond die het lastig vindt om andere prikkels te passeren en blaft hij daarom naar voorbijgangers? Leer hem dat hij NIETS hoeft met andere prikkels als hij aan de lijn loopt (hierover leer ik je meer in mijn cursus Ontspannen wandelen XL). Zo leert je hond: ik word aan de lijn NOOIT bij andere honden gelaten, dus ik hoef ze ook niet weg te blaffen.
Ook in het geval van blaffen bij voer, is het belangrijk dat je hond leert dat als hij een botje of zijn voer heeft, niemand een bedreiging vormt. Wat van hem is, is van hem. Geef je hond apart eten in een aparte ruimte en pak niet af, maar zorgt dat jij juist iets TOEVOEGT als hij iets aan het eten is. Als je hond uit zijn voerbak eet, leg er dan nog een voertje bij als jij langsloopt. Zo leert je hond dat jouw aanwezigheid bij zijn voer geen bedreiging is, maar juist een waardevolle toevoeging, en dat hij zich niet hoeft te verdedigen.
Honden die uit angst blaffen, voelen zich bedreigd, net als honden die vanuit verdediging blaffen. Maar wat we vaak bij angstblaffen zien, is dat de hond niet meer kan stoppen. Dit zien we ook vaak bij honden die bijvoorbeeld blaffen wanneer ze alleen thuis zijn. De stress loopt zo hoog op, dat de hond niet meer kan stoppen met blaffen. Je hond in dit geval laten blaffen, leidt alleen maar tot nóg meer stress. In dit geval is het extra belangrijk om de bron van de angst aan te pakken, want het blaffen is slechts een symptoom van de angst.
Chronische stress/prikkelbaar zijn/frustratie
Stel je eens voor dat je chronisch gestrest bent. Of dat je niet genoeg wordt uitgelaten en je daardoor frustratie en veel opgekropte energie voelt. Door je chronische stress slaap je minder en word je prikkelbaar… en dan kan je weinig meer hebben.
Dit is wat er gebeurt bij honden die last hebben van chronische stress. De stress in het lijf bouwt zich op, de frustratie hoopt zich op en je hond wordt met de dag prikkelbaarder. Hij gaat op álles reageren. De buurman die z’n autodeur dichtslaat, een kind dat iets roept op straat, álles is aanleiding om te gaan blaffen. En in dat geval hoeven die afzonderlijke prikkels niet eens de aanleiding te zijn, maar je hond is zó prikkelbaar en staat zó aan, dat ALLES een reden wordt om te gaan blaffen.
Als je dit herkent, is het vooral zaak om te onderzoeken waar die chronische stress vandaan komt. Vragen die je jezelf dan moet stellen, zijn:
- Slaapt mijn hond genoeg?
- Is mijn hond overprikkeld en doe ik te veel met hem?
- Of daag ik mijn hond juist niet voldoende uit en is hij onderprikkeld (verveling)?
- Heeft mijn hond fysiek ergens last van, waardoor hij zo prikkelbaar is?
Hier zit de bron van het probleem, en dát is dus wat je moet aanpakken om te zorgen dat je hond stopt met blaffen.
Zie blaffen niet als een probleem, maar als een signaal
Blaffen is communicatie. Het enige wat je hond doet, is dat hij iets wil duidelijk maken. Aan ons als hondeneigenaren de schone taak om te achterhalen wát ze willen duidelijk maken.
Een prachtig boekje over blafgedrag bij honden is deze titel: Blafgedrag bij honden, Turid Rugaas . Als je een hond hebt die veel blaft en je wil weten hoe je het blafgedrag stopt, dan is dit een mooie titel om aan te schaffen.
